نحوه تولید روغن مایع مخلوط

شاید این سؤال برای بسیاری از افراد پیش بیاید که نحوه تولید روغن مایع مخلوط چگونه است؟ چرا که روغن مایع مخلوط جزو اقلامی است که به صورت روزانه توسط هر خانواری مورد استفاده قرار می گیرد پس منطقی است که افراد در این باره کنجکاو باشند. در واقع می توان چنین گفت که روغن مایع مخلوط نقش زیادی در پخت و پز دارد و نه تنها در ایران بلکه در سراسر جهان یک مواد پر مصرف محسوب می شود به طوریکه بدون آن نمی توان بسیاری از غذا ها را پخت، پس اینکه افراد در خصوص نحوه تولید آن کنجکاو باشند امری طبیعی است.

روغن مایع مخلوط چیست و چرا تولید می شود؟

روغن مایع مخلوط، محصولی است که از ترکیب فیزیکی دو یا چند روغن گیاهی مختلف مانند آفتابگردان، کانولا، ذرت، سویا، کنجد یا کلزا به دست می ‌آید. این ترکیب می ‌تواند شامل نسبت ‌های مساوی یا غیرمساوی از هر روغن باشد.

اهداف اصلی تولید

• ایجاد تعادل غذایی: هدف اصلی، ایجاد روغنی با پروفیل اسید چرب متعادل است. با ترکیب روغن‌ هایی که هر کدام دارای سطوح مختلفی از اسیدهای چرب اشباع شده، اشباع نشده، امگا ۳ و امگا ۶ هستند، یک محصول نهایی با ارزش غذایی بالاتر ایجاد می‌ شود.
• بهبود طعم و مزه: ترکیب روغن‌ های مختلف می‌ تواند منجر به ایجاد طعم و عطر جدید و مطبوعی شود که در آشپزی مطلوب است .
• کاهش هزینه تمام شده: گاهی این روغن‌ ها برای کاهش قیمت نهایی محصول تولید می‌ شوند تا با قیمت مناسب‌ تری در اختیار مصرف کننده قرار گیرند.

نحوه تولید روغن مایع مخلوط چگونه است؟

آشنایی با چگونگی تولید روغن مایع مخلوط می تواند بسیاری از سؤال های شما را به عنوان مصرف کننده ابهام زدایی کند. همانطور که گفته شد این نوع روغن به صورت روزانه مورد استفاده قرار می گیرد، یعنی این امر طبیعی است که شما در نقش یک مصرف کننده بخواهید که درباره مواد مصرفی که هر روز از آن استفاده می کنید اطلاعاتی را کسب کنید.

از طرفی اگر قصد دارید که خط تولید مخلوط کانولا و ذرت را راه اندازی کنید بهتر است قبل از راه اندازی درباره آن اطلاعات مفیدی را به دست آورید، با این اوصاف به توضیحات زیر توجه کنید.

گرفتن ناخالصی های دانه های روغنی

قبل از آنکه دانه های روغنی وارد مرحله روغن گیری شوند باید ناخالصی های آن را جدا نمود. این مورد را نیز به یاد داشته باشید که اگر ناخالصی های دانه ها به درستی جدا نشوند در آخر کیفیت روغن را کاهش می دهند. منظور از ناخالصی های دانه های روغنی همان ساقه ها، برگ ها و الیاف شیمیایی دانه ها می باشد که اصطلاحا به آن ها ناخالصی های آلی می گویند. در طرف دیگر دانه های روغنی ناخالصی های معدنی نیز دارند که شامل خاک و فلز هستند که طبق اصول باید قبل از روغن گیری تمامی این ناخالصی ها گرفته شوند.

جدا سازی ناخالصی ها نیازمند دستگاه هایی‌ هستند تا فرایند جدا سازی را به نحو احسن انجام دهند. این تجهیزات و دستگاه ها شامل دستگاه غربال دانه ها، پوستگیر، خشک کن و اکسترودر می باشد. چنانچه در فکر راه اندازی خط تولید روغن مایع مخلوط هستید باید این دستگاه ها را به جهت جدا سازی ناخالصی های دانه های روغنی تهیه فرمائید. توجه داشته باشید که هر چقدر دستگاه ها باکیفیت تر باشند به همان اندازه عملکرد بهتری خواهند داشت.

پرس کردن و روغن گیری دانه ها

در دومین مرحله از نحوه تولید روغن مایع مخلوط با پرس کردن دانه ها و در نهایت روغن گیری آن ها روبرو هستیم. از نام گذاری این مرحله می توان حدس زد که در این مرحله دانه های روغنی را با استفاده از دستگاه های مخصوصی پرس می کنند تا در اثر فشار زیاد روغن آن ها گرفته شود. البته لازم به ذکر است که روغن گیری دانه ها به دو روش قابل انجام می باشد بدین گونه که در روش اول به صورت مکانیکی و در روش دوم با کمک حلال ها روغن را از دانه های روغنی استخراج می کنند.

در روش مکانیکی از دانه های روغنی بین ۶۰ تا ۷۰ درصد روغن استخراج می شود و برای استخراج بقیه روغن موجود در دانه های روغنی از حلال ها بهره می برند. قدرت روغن گیری حلال ها بیشتر از روش مکانیکی می باشد چرا که آن ها بیش از ۹۵ درصد روغن موجود در دانه های روغنی را استخراج می کنند. از طرفی به یاد داشته باشید که بعضی از دانه ها مانند دانه های سویا تنها با کمک حلال ها روغن گیری می شوند.

پاک سازی و تصفیه روغن

در سومین مرحله با پاک سازی و تصفیه روغن ها سروکار داریم و این مرحله جزو مهم ترین مراحل نحوه تولید روغن مایع مخلوط می باشد. در واقع هدف از پاک سازی این است که اثر حلال ها از بین برود، البته بهتر است بدانید که در حدود ۹۰ درصد از حلال موجود در روغن ها تبخیر می گردند و تقریبا ۱۰ درصد از آن ها باقی می مانند و تنها به خاطر همین ۱۰ درصد باقی مانده باید روغن ها تصفیه و پاک سازی شوند.

در پروسه پاک سازی روغن مایع مخلوط بو، رنگ و تلخی روغن ها از بین می روند‌ به طوریکه اگر مرحله تصفیه صورت نگیرد و موارد ذکر شده در روغن باقی بماند، روغن قابل مصرف نخواهد بود پس این مرحله از اهمیت ویژه ای برخوردار است. از طرفی پاک سازی و تصفیه روغن به نوبه خود دارای مراحلی است که این مراحل شامل صمغ زدایی، از بین بردن اسید های چرب، بو زدایی و بی رنگ سازی می باشد.

فرآیند اختلاط و کنترل کیفیت

پس از طی مراحل استخراج و تصفیه روغن‌ های پایه خالص برای ترکیب آماده می ‌شوند.

• روش‌ های اختلاط: در صنعت، برای مخلوط کردن روغن ‌های پایه و افزودنی ‌ها از روش‌ های مختلفی استفاده می‌ شود:
• مخلوط کردن مکانیکی: در این روش از همزن ‌های مکانیکی در مخازن بزرگ برای مخلوط کردن یکنواخت روغن ‌ها استفاده می ‌شود.
• مخلوط کردن با پمپاژ: در این روش، روغن‌ها با پمپاژ مداوم از پایین مخزن به بالا برده می‌ شوند و این چرخش تا حصول یکنواختی کامل ادامه می ‌یابد.

کنترل کیفیت در حین تولید

برای اطمینان از کیفیت محصول نهایی، عوامل متعددی در حین فرآیند اختلاط به دقت کنترل و پایش می‌ شوند :

• دقت در اندازه‌ گیری اجزا: تامین نسبت دقیق هر یک از روغن ‌های پایه و افزودنی ‌ها برای دستیابی به فرمولاسیون مورد نظر ضروری است.
• دمای اختلاط: انتخاب دمای مناسب (معمولا بین ۵۵ تا ۶۵ درجه سانتیگراد) بسیار مهم است. دمای بیش از حد بالا می ‌تواند باعث اکسیداسیون و تخریب روغن شود و دمای بسیار پایین نیز بر سیالیت و یکنواختی مخلوط اثر منفی می‌ گذارد.
• زمان اختلاط: مدت زمان همزدن باید به اندازه ‌ای باشد که اطمینان حاصل شود همه اجزا به طور کامل و یکنواخت با هم مخلوط شده‌ اند.
• پاکیزگی سیستم: وجود هرگونه ناخالصی، آب یا بقایای تولید قبلی در مخازن و لوله‌ ها می‌ تواند کیفیت محصول نهایی را به شدت تحت تاثیر قرار دهد.

بسته بندی روغن

در آخرین مرحله از خط تولید، روغن مایع مخلوط باید بسته بندی شود تا آماده ورود به بازار فروش گردد. در توصیفی دقیق تر باید گفت که روغن های مایع مخلوطی که در کارخانه تولید می شوند توسط دستگاه های مخصوصی با عنوان دستگاه های پر کن در بطری های تمیزی ریخته می شوند و در نهایت به منظور فروش و مصرف به بازار عرضه می گردند.

چه دستگاه هایی در تولید روغن مایع مخلوط به کار گرفته می شوند؟

دستگاه هایی که در خط تولید روغن مایع مخلوط مورد استفاده قرار می گیرند دستگاه هایی تخصصی هستند که در کلیه کارخانجات تولید روغن مایع مخلوط به کار گرفته می شوند، این دستگاه ها به شرح موارد زیر هستند:

دستگاه روغن گیری

می توان گفت که مهم ترین مرحله تولید روغن مایع مخلوط به مرحله روغن گیری آن مربوط می شود و دستگاهی هم که در این مرحله مورد استفاده قرار می گیرد بسیار حائز اهمیت است. از آنجایی که دستگاه های روغن گیری در انواع مختلفی تولید می شوند پس می توان اینگونه نتیجه گرفت که کیفیت و کارکرد هر یک از آن ها در نحوه تولید روغن مایع مخلوط دخیل می باشند.

دستگاه روغن پر کن

همانگونه که از نام این دستگاه ها پیداست از آن ها برای پر کردن بطری های روغن مایع پلاستیکی یا شیشه ای به صورت اتوماتیک و نیمه اتوماتیک استفاده می کنند. همچنین این دستگاه ها نیز به نوبه خود دارای انواع مختلفی هستند.

دستگاه جت پرینتر

پس از روغن گیری و بسته بندی روغن مایع مخلوط، باید اطلاعاتی را در خصوص محصول بر روی آن ها درج کنید. این اطلاعات شامل تاریخ تولید و انقضا، قیمت نهایی روغن، نام برند و شرکت تولیدی می باشد که به وسیله دستگاه جت پرینتر قابل اجرا است.

دستگاه شیرینگ پک

پس از آن که توسط دستگاه جت پرینتر اطلاعات محصول نوشته شد، حال نوبت آن است که این اطلاعات بر روی محصول قرار گیرد. بدین صورت که ابتدا دستگاه جت پرینتر اطلاعات را بر روی پلاستیکی می نویسد و سپس دستگاه شیرینگ پک آن را بر روی محصول قرار می دهد و به وسیله حرارتی آن را در جای خود ثابت نگه می دارد.

کلام آخر

تولید روغن مایع مخلوط، فرآیندی پیچیده، علمی و کاملاً کنترل‌ شده است که از دل دانه‌ های روغنی ساده، محصولی باکیفیت و پرکاربرد برای مصارف روزانه خانوار به دست می ‌آید. این فرآیند که از پاکسازی اولیه دانه‌ ها آغاز می‌ شود و با مراحل دقیق استخراج، تصفیه، اختلاط و در نهایت بسته‌ بندی به پایان می‌ رسد، نه‌تنها برای ایجاد محصولی خالص، بلکه برای دستیابی به تعادل غذایی مطلوب و طعمی مطبوع طراحی شده است.

آگاهی از این مراحل به ما به عنوان مصرف ‌کننده کمک می‌کند تا با اطمینان خاطر بیشتری از این ماده غذایی ضروری استفاده کنیم. بنابراین، می ‌توان گفت که روغن مایع مخلوط، تنها یک کالای مصرفی نیست، بلکه ثمره تلاش و نوآوری در صنعت غذایی است تا زندگی سالم ‌تری را برای همگان به ارمغان آورد.

سوالات متداول

• روغن مایع مخلوط چیست؟ روغن مایع مخلوط یک محصول است که از ترکیب فیزیکی دو یا چند روغن گیاهی مختلف مانند آفتابگردان، کانولا، ذرت، سویا، کنجد یا کلزا به دست می‌ ‌آید. این ترکیب می ‌تواند شامل نسبت ‌های مساوی یا غیرمساوی از هر روغن باشد.
• هدف اصلی از تولید روغن مخلوط چیست؟ اهداف اصلی تولید این روغن عبارتند از:
  • ایجاد تعادل غذایی: ایجاد روغنی با پروفیل اسید چرب متعادل ‌تر و ارزش غذایی بالاتر.
  • بهبود طعم و مزه: خلق یک طعم و عطر جدید و مطبوع از طریق ترکیب روغن ‌های مختلف.
  • کاهش هزینه تمام شده: عرضه محصول نهایی با قیمت مناسب ‌تر به مصرف‌ کننده.
• اولین مرحله در تولید روغن مخلوط چیست و چرا اهمیت دارد؟ اولین مرحله، گرفتن ناخالصی‌ های دانه ‌های روغنی است. اگر ناخالصی‌ های آلی (مانند ساقه و برگ) و معدنی (مانند خاک و فلز) به درستی جدا نشوند، کیفیت نهایی روغن کاهش چشمگیری خواهد یافت.
• روغن‌ گیری از دانه‌ ها به چه روش‌ هایی انجام می‌ شود؟ روغن‌ گیری به دو روش اصلی انجام می ‌پذیرد:
  • روش مکانیکی (پرس): در این روش با اعمال فشار زیاد، حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد روغن دانه استخراج می ‌شود.
  • روش استفاده از حلال: از این روش برای استخراج باقی‌ مانده روغن (تا ۹۵٪) و نیز برای دانه‌ های خاصی مانند سویا استفاده می ‌شود.
• مرحله تصفیه روغن چه اهمیتی دارد؟ مرحله تصفیه برای حذف بو، رنگ و تلخی روغن خام ضروری است. بدون این مرحله، روغن قابل مصرف نخواهد بود. این فرآیند شامل مراحل جزئی‌ تری مانند صمغ‌ زدایی، خنثی ‌سازی اسیدهای چرب، بوگیری و بی‌ رنگ ‌سازی است.
• اختلاط روغن‌ ها چگونه کنترل می‌ شود تا کیفیت مطلوب حاصل شود؟ برای اطمینان از کیفیت محصول نهایی در فرآیند اختلاط، عوامل متعددی به دقت کنترل می‌ شوند که شامل دقت در اندازه‌ گیری اجزا، دمای اختلاط (معمولاً ۵۵ تا ۶۵ درجه سانتیگراد)، زمان اختلاط و پاکیزگی کامل سیستم می شود.
• چه دستگاه‌ های اصلی در خط تولید روغن مایع مخلوط به کار می‌ روند؟ از دستگاه‌ های تخصصی متعددی استفاده می ‌شود که مهمترین آنها عبارتند از:
  • دستگاه روغن ‌گیری (برای استخراج روغن از دانه)
  • دستگاه روغن‌ پرکن (برای پر کردن بطری ‌ها)
  • دستگاه جت پرینتر (برای درج اطلاعات محصول مانند تاریخ تولید و انقضا)
  • دستگاه شیرینگ پک (برای بسته ‌بندی نهایی محصول)